De komende jaren is manga steeds meer aan populariteit gewonnen onder lezers in Europa en wereldwijd. De oorsprong van deze Japanse stripliteratuur kan worden teruggevoerd tot het einde van de negentiende eeuw, wanneer er een nieuwe soort tekenkunst ontstaan is die niet alleen bedoeld was om voor kinderen geschikt te zijn. In dit artikel zal een overzicht gegeven worden van de verschillende aspecten en facetten van deze complexe kunstvoorstelling.
Het begin: historische context
De geschiedenis van manga gaat terug tot het einde van de negentiende eeuw, wanneer Japan in opkomst was als industriële Manga casino macht. De Edo-periode was echter geëindigd en er waren vele invloeden uit Europa, China en Amerika die door een nieuw democratisch systeem werden getrokken. Het stripproces zelf had zijn oorsprong in de traditionele Japanse prenten van ukiyo-e schilders zoals Hokusai en Hiroshige. Deze meesterwerken zouden later inspiratie vormen voor moderne manga-teekenaars.
De ontwikkeling tot eigen kunstvoorstelling
In het begin was manga een bewustwordingsproces tussen Japanse artiesten die in aanraking kwamen met Europese en Amerikaanse stripboeken. De populariteit van de Amerikaanse avonturenstrip (tegenwoordig bekend als komix) vond zijn weg naar Japan. Vroege manga werd zowel gepubliceerd onder dit formaat, evenals gebruik gemaakt door Japanners die verliefd waren op deze nieuwkomer uit het westen.
Uiteindelijk zou de eigen manier van tekenen zich ontwikkelen, met een meer expressieve en gedetailleerde vormgeving. De invloed van Europese kunst kan duidelijk worden gezien in vroege manga-tylen zoals Shonen (jongens) en Shojo (meisjes), maar deze hebben ook hun eigen unieke Japanse stijl.
Een breed palet: types en varianties
In de loop der jaren is een zeer uitgebreid scala aan soorten manga ontwikkeld. Deze bestaan meestal in categorieën zoals:
- Shonen (jongens): Aanvankelijk bedoelt voor kinderen, maar deze type manga zijn over het algemeen veel sterker en spannender dan andere typen.
- Shojo: Oorspronkelijk geschreven door Japanse schrijfster Naoko Takeuchi in 1975. Deze striptekens worden meestal als romantische komedie uitgebracht, waarbij er vaak sprake is van tienerliefde en avontuur.
- Seinen: Een mannelijke variant van Shonen die niet voor jonge kinderen bestemd was.
Het Japanse woord ‘Manga’ verwijst naar de alledaagse stripkunst, maar een populaire categorie is het zogenaamde ‘doujinshi’. Dit zijn zelfgemaakte manga’s met soms nogal expliciete of ongebruikelijke thema’s. Deze wordt veelal gemaakt door amateurtekenaar en hobbyisten die vaak speciale evenementen bezoeken om hun werk te laten zien.
De Japanse industrie: verspreiding, publicatie en vertaling
Het is duidelijk dat de populaire stripkunst uit een sterke nationale traditie in Japan voortkomt. De manga-industrie die zich ontwikkelde vanuit deze stripproducties, bevatte zowel traditionele kleine bedrijven (doopzakje) als megastromen media en populaire producten zoals anime-tv-serien en films.
Verspreiding geschiedt via verschillende kanalen: boekhandels, winkelen in de meubelwinkels of kiosken bij een supermarkt. Populairste titels zijn vaak meteen op grote schaal gedrukt om zo snel mogelijk verspreid te worden en zeer veel gelezen te worden.
Er is ook aandacht voor vertaling naar andere talen, waardoor de populariteit wereldwijd sterk toeneemt. Anderzijds kan het bestaan van verschillende regio’s (Azië) hun eigen kijk op manga-communicatie met zijn eigen grenzen en conventies.
Eindconclusie: een brede en complexe kunstvoorstelling
Het bovenstaande overzicht heeft de verschillen, evolutie en invloed van deze speciale stripproductie gepresenteerd. We hebben het over de rol in Japanse cultuur, gevolgd door zijn vertegenwoordiging bij het westelijk wereldbeeld en eindigt met een beschrijving van de verspreiding tot ver buiten Aziatische regio’s.
In conclusie is manga duidelijk een meesterwerk waar men zich niet snel aan kan wagen. Het gaat om meer dan alleen Japanse strippers; deze kunstvorm heeft zoveel aspecten, en elke onderzoekers zal daar wel wat over kunnen schrijven.